en|fr
Een vrij man

“De vrijmetselaar is een vrij man van goede naam, die is ingewijd in een tot de Orde behorende loge.” (bron: Beginselverklaring van de Orde van Vrijmetselaren in Nederland)

Vrij

De vrijmetselaar komt uit eigen vrije wil tot de loge en blijft uit eigen vrije wil aanwezig. ‘Niemands meester, niemands knecht’. Dat betekent in elk geval:

  1. Vrijheid van geweten;
  2. Vrijheid van meningsuiting;
  3. Vrijheid van handelen.

Het zijn deze vrijheden die de vrijmetselaar in staat stellen om zijn werk te doen. Nog steeds – ook juist nu – moet hij ze krachtig verdedigen.

Man

Dat komt voort uit de traditie van de vrijmetselarij. Die is ontstaan in een tijd waarin vrouwen nog niet konden toetreden tot dit soort genootschappen. Dat is altijd zo gebleven. Intussen bestaan er ook een gemengde Orde (‘Le Droit Humain’) en een Orde voor vrouwen (de ‘Orde van de Weefsters’)

Van goede naam

De vrijmetselaar houdt zich aan de wetten en de rechtsorde van het land waarin hij leeft. Daarbij gaan we er vanuit dat de zojuist genoemde vrijheden worden gerespecteerd.

Ingewijd

De vrijmetselarij is een inwijdingsgenootschap, dat drie ontwikkelingsfasen kent. Aan het begin van elke fase van het vrijmetselaarschap ondergaat de vrijmetselaar een inwijdingsritueel. Dat bestaat onder andere uit symbolische beproevingen en het afleggen van een gelofte. De drie opeenvolgende inwijdingen – tot leerling (fase van introspectie), gezel (de wijde wereld in, de medemens tot steun) en meester (verticaal gericht, een hoger beginsel, het geheim van het bestaan, niet in woorden te vangen)  – drukken symbolisch de groei uit van een bewust levend mens. De vrijmetselaar bepaalt zelf hoe hij daaraan vorm geeft.

 
Vrijmetselaarsloge

Vrijmetselarij wordt uitsluitend beoefend in loges. Dat verwijst naar middeleeuws Engeland, waar de bouwlieden van kathedralen leefden en werkten in bouwhutten: lodges. De loges van nu worden ook wel Werkplaatsen genoemd. Het zijn plaatselijke verenigingen die behoren tot de landelijke Orde. Het aantal leden per loge varieert van minimaal zeven tot over de honderd.

Een landelijke Orde geeft structuur, versterkt de identiteit van Nederlandse vrijmetselaarsloges. Anno 2016 telt Nederland circa 5740 vrijmetselaars, verdeeld over 140 loges.

 
Waarden

Tussen vrijmetselaars bestaan weliswaar grote verschillen, toch delen we een aantal waarden met elkaar:

  • wij streven ernaar volledige verantwoordelijkheid te nemen voor het eigen handelen;
  • wij zien leven en wereld als een te voltooien bouwwerk. Samen dragen wij bij aan de bouw en willen we naar vermogen bijdragen aan het welzijn van de samenleving;
  • wij proberen weg te nemen wat mensen scheidt en op te zoeken wat mensen verbindt;
  • wij doen dit werk in het licht van een ordenend beginsel. Dit beginsel is ondogmatisch en verwijst niet per definitie naar een godsbegrip.

Binnen onze van oorsprong Franse Loge Willem Fredrik hebben wij naast bovenstaande algemeen-maconnieke waarden de waarden Vrijheid, Gelijkheid en Broederschap hoog in het vaandel staan.

Een vrijmetselaar bepaalt zelf hoe hij invulling geeft aan wat hem wordt aangeboden en wat er van hem als vrijmetselaar wordt verwacht.

 
Werkwijze

Vrijmetselarij onderscheidt zich van andere instellingen en organisaties in haar werkwijze. Vrijmetselaren voeren gezamenlijk rituelen uit. Daarbij gebruiken wij symbolen die we naar eigen inzicht trachten te duiden.

Symbolen

Symbolen maken het mogelijk om begrippen over te brengen die zich moeilijk in woorden laten vangen. Veel symbolen hebben een bouwkundig karakter: Passer en Winkelhaak, Hamer en Beitel, Ruwe Steen, het Koord met de 9-knopen. In het hart van het symbolieke kader van de vrijmetselaar staat de bouw aan de Tempel van Salomo, de zinnebeeldige Tempel der Volmaking. Deze ‘bouw’ vanuit de vrijmetselaarsloge symboliseert het levenslange streven naar de ideale toestand, de volmaakte mens(heid).

Persoonlijk aspect

Het vrijmetselaarschap kent een sterk persoonlijk aspect. Er is geen concrete en algemeen geldende betekenis van de rituelen en de symbolen. Dat betekent dat elke vrijmetselaar deze symbolen voor zichzelf moet ervaren, beleven en duiden. Dat moet hij kunnen en willen, en hij moet het ook boeiend en interessant vinden. De rituelen en symboliek tijdens een maçonnieke plechtigheid zijn een aansporing om daar ook in het dagelijks leven naar te handelen. Vrijmetselarij is in laatste instantie extrovert en praktisch, op de wereld gericht.

Broederschap

In de moderne maatschappij is de gemeenschapszin verloren gegaan. Betrekkingen zijn in toenemende mate individueel, afgestemd op financieel, sociaal of romantisch voordeel. Nederland is ontzuild, oude instellingen, zoals politieke partijen, vakbonden, en omroepen lijken hun functie en aantrekkingskracht verloren te hebben. Ook de vertrouwde dienstbetrekking is veranderd, inmiddels telt Nederland circa 1 miljoen zzp-ers. Een loge kent een bijzondere vorm van gemeenschapszin, van betrekking, die van ‘broederschap’. Men wordt vrijmetselaar om zich te ontwikkelen, de geest te scherpen, ‘beter mens te worden’, de context waarin dat gebeurt is ‘broederschap’. U doet het zelf, ‘op u komt het  aan’, maar u bent niet alleen, want naast u staat een broeder. De broederschap is ook een leerschool. Openstaan voor de ander, leren van het verschil met de ander is een van de ‘geheimen’ van vrijmetselarij.